आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र होण्यासाठी महिलांसाठी खास 7 गोल्डन टिप्स

December 28, 2022

स्त्री व पुरुष दोघांसाठीही आर्थिक स्वातंत्र्य हा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा आहे, विशेषतः आजच्या प्रगत महिलेने पुरुषांच्या बरोबरीने जगायचे असल्यास आर्थिक दृष्ट्या मजबूत असणे फार आवश्यक आहे, कारण गृहिणी असो वा अन्य कोणी आर्थिक स्वातंत्र्य हा आता पर्याय नसून प्रत्येकासाठी मूलभूत गरज आहे. हा टप्पा गाठण्यासाठी या 7 टिप्स तुम्हाला नक्की कामी येतील.

तुमच्या प्रियजनांची काळजी घेण्यासाठी तुमचे आरोग्य चांगल्या स्थितीत आणि तुमची आर्थिक बाजू मजबूत असणे आवश्यक आहे.  तथापि, हे माहिती असूनही, आम्ही पाहतो की जेव्हा गुंतवणूक किंवा वैयक्तिक वित्त नियोजनाचा प्रश्न येतो, तेव्हा बहुतेक स्त्रिया त्यांचे आर्थिक उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी त्यांच्या पती किंवा वडिलांवर अवलंबून असतात.

तर आधी समजून घेऊया,

महिलांनी आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र का असावे ? 

बरं, त्यांनी का असू नये ? प्रत्येक प्रौढ व्यक्तीने आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र असले पाहिजे कारण आपण फक्त स्वतःवर अवलंबून राहू शकतो. स्त्रियांसाठी हे अधिक महत्वाचे आहे, कारण:

●महिलांना पुरुषांपेक्षा कमी पगार दिला जातो

आम्हाला माहित आहे की पुरुष आणि स्त्रिया यांच्यात उत्पन्नाची विषमता आहे, स्त्रिया त्यांच्या पुरुष सहकाऱ्यांपेक्षा कमी कमावतात. त्यामुळे, त्यांची कमाई देखील पुरुषांच्या तुलनेत कमी असते, ज्यामुळे नंतरच्या वर्षांसाठी बचत कमी होते.

●मुले आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या करिअरमध्ये व्यत्यय आणू शकतात

क्वार्ट्जच्या अहवालानुसार, औपचारिक कार्यबलातील सुमारे 70% भारतीय स्त्रिया ज्यांनी कौटुंबिक कारणास्तव आपली नोकरी सोडली आहे, त्यांना सध्या पुन्हा कामात येण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे.

●आर्थिक साक्षरतेचा अभाव 

सर्वेक्षणानुसार, आर्थिक ज्ञानाच्या अभावामुळे महिलांना आर्थिक उत्पादनांबद्दल कमी माहिती असते. आर्थिक नियोजन विभागात नोकरी मिळवून देणारे कोर्सेस करण्याची त्यांची शक्यताही कमी आहे.

●पुरुषांहून महिलांचे आयुर्मान जास्त

महिलांचे आयुर्मान सामान्यतः पुरुषापेक्षा ८% जास्त असते. दुर्दैवाने  प्रसंगी घरातील आर्थिकदृष्ट्या कर्ता पुरुषाच्या निधनानंतर अचानक आर्थिक जबाबदारी अंगावर येऊ शकते.  

यावर उपाय काय ?

आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र होण्याचे 7 मार्ग खालीलप्रमाणे :  

1. शिक्षण घ्या 

आर्थिक नियोजन आणि गुंतवणुकीचा अभ्यास करण्यासाठी वेळ काढा. सरासरी पाहता निवृत्तीनंतरच्या गुंतवणुकीचे निर्णय घेण्यात स्त्रिया मागे पडतात. अनेकदा स्वतःवरील अविश्वास हे यामागचे कारण असू शकते. मात्र जरा स्वतःसाठी वेळ काढा पुस्तके आणि लेख वाचा, इंटरनेटवर संशोधन करा आणि तुमच्या बँकिंग संस्था किंवा स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांद्वारे उपलब्ध असलेल्या मोफत शैक्षणिक साधनांचा लाभ घ्या. तुमचे वैयक्तिक वित्त ज्ञान सुधारण्यासाठी तुम्ही सावधपणे सोशल मीडियाचा वापर करू शकता. यात कुठेही गोंधळ वाटल्यास तज्ज्ञांची मदत घ्या.

2. अनपेक्षित घटनांसाठी आधीच तयारी करा

अधिक स्त्रिया त्यांच्या स्वत: च्या हातात प्रकरणे घेत असताना घाबरून असतात. बदल अपरिहार्य आहे हे तुम्हाला माहीत असताना, त्यासाठी वेळेपूर्वी तयारी करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.वेगवेगळ्या जीवन परिस्थितींसाठी आगाऊ योजना करा, जसे की लग्नानंतर स्थलांतर करणे, कुटुंब सुरू करणे, कामातून विश्रांती घेण्याचा निर्णय घेणे, मूल दत्तक घेणे, एकटी आई होणे निवडणे, घटस्फोट घेणे किंवा करिअर गमावणे.सहाय्यक पती किंवा कुटुंबासह, आर्थिक अडचणी असू शकतात. त्यामुळे यशस्वी होण्यासाठी, तुम्हाला एक आगाऊ योजना आणि झटपट निर्णय घेण्याची क्षमता आवश्यक आहे.

3. गुंतवणुकीला प्राधान्य द्या 

पैसे वाचवणे खूप चांगले आहे. परंतु दीर्घकालीन संपत्ती जमा करण्यासाठी हा नेहमीच सर्वोत्तम पर्याय असू शकत नाही.महागाईमुळे तुमच्या बचतीचे मूल्य काही कालावधीने कमी होऊ शकते. जर वस्तू अधिक महाग झाल्या, आणि तुमचे उत्पन्न महागाईशी जुळत नसेल, तर तुम्हाला बचत व खर्च करण्याची क्षमता कमी होईल. गुंतवणुकीमुळे महागाई रोखता येते. ते हमी देतात की उत्पन्नाचा एक भाग नेहमी सुरक्षित राहील. अनेक महिलांना या संकल्पनेची माहिती आहे, परंतु संभाव्य लाभांबद्दल त्यांना कल्पना नाही.काहींना त्यांच्या योग्य गुंतवणुकीच्या क्षमतेबद्दलही खात्री नसते.

लक्षात ठेवा, जेव्हा गुंतवणुकीचा प्रश्न येतो, तेव्हा स्त्रिया पुरुषांप्रमाणेच प्रभावी असतात आणि त्यांचे पोर्टफोलिओ बरेचदा अधिक यशस्वी असतात, त्यामुळे जितके शक्य तितके अधिक प्राधान्य गुंतवणुकीला द्या. 

4. खर्चावर आधारित बजेट तयार करा

अर्थसंकल्प तयार करणे हा चांगल्या आर्थिक धोरणाचा प्रारंभ बिंदू आहे. तुम्हाला बिले, किराणा सामान, शाळेची फी, भाडे आणि इतर खर्चासाठी किती लागेल याची गणना करा. थोड्या थोड्या प्रमाणात मासिक खर्च पत्रक तयार करा तुमच्या गरजांनुसार, तुमचे उरलेले पैसे आपत्कालीन निधी, प्रवास निधी, बचत इत्यादींसाठी बाजूला ठेवा. विशिष्ट कालावधीसाठी तुमच्या खर्चाची योजना करा आणि तुम्ही बजेटपेक्षा जास्त गेलात की नाही याचा मागोवा ठेवा.

‍तुम्ही दररोज फॉलोअप घेऊन आणि महिन्याच्या शेवटी ते मूल्यांकन करू शकता. 

5. बचत करणे, आपत्कालीन निधी तयार करणे आणि क्रेडिट तयार करणे सुरू करा.

मासिक बजेट तयार करताना बचतीसाठी विशिष्ट रक्कम बाजूला ठेवा.बहुतेक आर्थिक गुरू 3 ते 6 महिन्यांच्या खर्चाचा आपत्कालीन निधी तयार करण्याची शिफारस करतात.आरोग्य संकट, नोकरी गमावणे किंवा कौटुंबिक आणीबाणी यासारख्या अत्यंत कठीण परिस्थितीत असे निधी उपयोगी पडू शकतात.

तुमची आर्थिक परिस्थिती आणि क्रेडिट स्कोअर सुधारण्यासाठी क्रेडिट बिल्डिंग हे आणखी एक धोरण आहे. तुम्ही तुमच्या क्रेडिट कार्डची रक्कम मासिक आधारावर भरून सुरुवात करू शकता.

6. तुमच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी पैसे बाजूला ठेवा

तुमच्या कुटुंबाला आर्थिक मदतीची गरज असल्यास, तुम्ही सर्व काही मदत कराल. नाही का? तुम्ही तुमची दीर्घकालीन गुंतवणूक लवकरच सुरू होण्याच्या अपेक्षेने खर्च केल्यास, तुम्हाला नंतर अधिक पैसे गुंतवावे लागतील. तुम्ही लवकर माघार घेतल्यास, तुम्ही चक्रवाढीचे सर्व फायदे गमावाल. अर्थात, तुम्हाला ते नको असेल. तुमच्या सेवानिवृत्तीच्या बचतीला धक्का लावण्यापेक्षा, वेगळा निधी बाजूला ठेवा. आणीबाणीसाठी तुमच्या दीर्घकालीन मालमत्तेत व्यत्यय आणू नका.

7. सेवानिवृत्ती

आम्ही आधीच नमूद केल्याप्रमाणे, जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, स्त्रिया सरासरी पुरुषांपेक्षा 6 ते 8 वर्षे जास्त जगतात. त्यामुळे तुमच्या अधिक आनंददायी सेवानिवृत्तीसाठी गुंतवणूक करणे महत्त्वाचे ठरते. बरोबर? तुमच्या सर्व गरजा पूर्ण करेल अशा योजनेसाठी जा.

हे कितीही वाईट वाटत असले तरी ‍कोणावरही विश्वास ठेवू नका, अगदी तुमच्या मुलांवरही नाही. जर त्यांनी मदत केली तर ते छान आहे, परंतु ते न केल्यास तुमच्याकडे दुसरा प्लॅन असल्याची खात्री करा.तुमचे घर किंवा मौल्यवान वस्तू तुमच्या मुलांना लगेच देऊ नका; लक्षात ठेवा की आपण ते नेहमी आपल्या इच्छेनुसार त्यांच्यावर सोडू शकता. निवृत्तीसाठी मासिक उत्पन्न योजनेत गुंतवणूक करा. समजा पुढील 40 वर्षांसाठी तुमचे मासिक उत्पन्न आहे आणि तुम्ही आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित आहात.

महिलांनो, कमाई करताना त्याच्या आर्थिक नियोजनात सक्रिय सहभाग घेणेही आवश्यक आहे हे विसरू नका. अगदी सर्व खर्चाचे व्यवस्थापन करा - खर्च लहान असो किंवा मोठा असो फरक पडत नाही. तणावमुक्त जीवन जगण्यासाठी लवकरात लवकर आर्थिक नियोजनाची सवय लावून घ्या. 

Subscribe to our newsletter
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.